Aktualności branżowe

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych przez osoby prowadzące jednocześnie działy specjalne produkcji rolnej i działalność gospodarczą

Cezurę czasową dla opodatkowania przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej stanowi data 1 stycznia 2007 r. Z tym dniem w ustawie o PIT wprowadzono definicję pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie, z którą na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcia działalności gospodarczej i pozarolniczej działalności gospodarczej są synonimami. W związku z tym działy specjalne produkcji rolnej są inną formą aktywności niż (pozarolnicza) działalność gospodarcza, zaś przychody osiągane z działów specjalnych produkcji rolnej nie są jednocześnie przychodami z (pozarolniczej) działalności gospodarczej.

W konsekwencji, osiągnięcie przez podatnika przychodów z działów specjalnych, przekraczających próg 1,2 mln euro wskazany w ustawie o rachunkowości, nie może spowodować utraty prawa do opodatkowania tych przychodów na zasadach zryczałtowanych. Mogłoby do tego dojść tylko w razie dobrowolnego zaprowadzenia ksiąg przez podatnika. Natomiast w przypadku przekroczenia progu przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, podanego w ustawie o rachunkowości, osiągający je podatnik będzie musiał prowadzić księgi dla potrzeb opodatkowania tych przychodów.

Reasumując, od 1 stycznia 2007 r. osiągnięcie przychodów netto ze sprzedaży dokonywanej przez podatnika w ramach działów specjalnych, wyższych niż 1,2 mln euro, nie wyłącza możliwości dokonywania rozliczeń podatkowych na zasadach zryczałtowanych – poza przypadkiem dobrowolnego zaprowadzenia ksiąg przez podatnika.

Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku rozliczania przychodów z działów specjalnych osiągniętych w latach podatkowych sprzed 1 stycznia 2007 r. W okresie tym nie obowiązywała, bowiem definicja pozarolniczej działalności gospodarczej, która wprost uznawałaby tę działalność za tożsamą z działalnością gospodarczą. Dotychczasowa praktyka organów administracji oraz sądów administracyjnych w kwestii opodatkowania przychodów za działów specjalnych za okresy sprzed 1 stycznia 2007 r. rodzi ryzyko powstania koncepcji, zgodnie, z którą podatnik osiągający równocześnie przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z działów specjalnych produkcji rolnej, ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych na potrzeby podatkowe, jeśli przychody z obu pól jego aktywności łącznie lub z każdego odrębnie przekroczą próg zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Może więc dojść do przypisania obowiązku prowadzenia ksiąg osobom, które z żadnej z dwóch równolegle prowadzonych działalności (działalności gospodarczej i działów specjalnych) nie przekroczyły pułapu przychodów powodującego konieczność zaprowadzenia ksiąg, ale suma obu rodzajów przychodów ów próg przekroczyła. Utrwalenie się tego stanowiska skutkowałoby pozbawieniem podatników prawa do opodatkowania przychodów z działów specjalnych na zasadach zryczałtowanych.

Prezentujemy stanowisko, że przed 1 stycznia 2007 r. osoby fizyczne osiągające przychody z działów specjalnych nie miały obowiązku prowadzenia ksiąg dla celów podatkowych w związku z tą formą aktywności, nawet po przekroczeniu progu określonego w ustawie o rachunkowości. Do tego poglądu przekonaliśmy sądy administracyjne orzekające w sprawach opodatkowania działów specjalnych produkcji rolnej (np. wyrok WSA w Łodzi z 5 sierpnia 2009 r., I SA/Łd 1359/08; wyrok WSA w Poznaniu z 27 maja 2010 r., I SA/Po 217/10).

Ireneusz Krawczyk

Radca prawny, Partner w Ożóg i Wspólnicy
Spółka Doradztwa Podatkowego

Ożóg i Wspólnicy Sp. z o.o.
ul. Sienna 39
00-121 Warszawa
tel. (22) 480 81 00
fax (22) 480 81 18
www.ozog.pl